Ana səhifə

ZRÓB to sam! Tak czy nie?


Yüklə 52.28 Kb.
tarix22.06.2016
ölçüsü52.28 Kb.

ZRÓB TO SAM!

Tak czy nie?


Czy te opinie są prawdziwe, czy fałszywe? Odpowiedzi uzasadnij.

1.


Z rysunku (a) wynika, że zmiany realnego kursu dolara na wolnym rynku w Polsce w 1991 r. były niewielkie. Wymowa rysunku (b) jest odwrotna. A zatem, jeden z wykresów zawiera fałszywe informacje!

A

B

2.

W ubiegłym roku wskaźnik cen detalicznych (WCD) wynosił 150; w tym roku równa się on 180; okres bazowy się nie zmienił. A zatem w tym roku (w stosunku do roku poprzedniego) stopa inflacji wynosi 30%.

3.

Zwykle stopy zmian przeciętnego poziomu cen są wyrażane w punktach procen-towych, a zmiany stóp zmian – w procentach.



4.

Wielkości realne są wyrażone w cenach bieżących, a wielkości nominalne w ce-nach stałych.

5.

Kiedy realna stopa procentowa równa się 4% i nie ma ryzyka, niezależnie od po-ziomu nominalnej stopy procentowej opłaca się kupić prawo do otrzymania 1200 za 3 lata za cenę 900.



6.

Banki naliczają odsetki zgodnie z realną, a nie nominalną, stopą procentową.

7.

Przyczyną zamarzania rzek jest śnieg. To nie może być przypadek, że w pobliżu zamarzniętych rzek zwykle leży tak wiele śniegu!



8.

Krzywa możliwości produkcyjnych, o której była mowa w poprzednim rozdziale, stanowi prosty model całej gospodarki.

9.

Pojawienie się w modelu nieliniowej zależności zmiennych oznacza, że model źle opisuje gospodarowanie.


Zadania

1.

Tablica zawiera informacje o stawkach tygodniowych płac realnych w Hipotecji (1988=100).



Płace w Hipotecji




1988

1989

1990

1991

Wskaźnik tygodniowych płac realnych

100,0

95,8

98,2

100,6

Źródło: „Hypothetia Research Bulletin” 1999, nr 3, s. 31

a) Przyjmij rok 1990 za rok bazowy, a następnie oblicz odpowiadające temu założeniu nowe wskaźniki tygodniowej płacy realnej. (Wskazówka: Czy szyb-kość przejeżdżającego samochodu zależy od pozycji obserwatora?). b) A teraz użyj danych z tablicy najpierw dla wykazania, że na przełomie lat osiem-dziesiątych i dziewięćdziesiątych w Hipotecji płace spadały, a następnie dla uzasadnienia opinii o wzroście płac.

2.

W związku z kampanią wyborczą w budującej kapitalizm postsocjalistycznej Hipotecji politycy opublikowali w prasie wiele opinii. „Wskaźnik produkcji przemysłowej w lutym w porównaniu ze styczniem br. wyniósł 97,0, a w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego osiągnął wysokość 93,7. Oznacza to niespotykany kryzys i załamanie gospodarki”, twierdzili przedstawiciele opozycji, interpretując najnowszy komunikat Urzędu Statystycznego. Skądinąd wiadomo, że ze względu na problemy techniczne hipotecjańskie statystyki nie rejestrują produkcji firm zatrudniających mniej niż 5 osób i że liczba dni roboczych w lutym była o 2 mniejsza niż przed rokiem. Czy rozumowanie krytyków rządu przekonało cię?



3.

Twierdzi się, że: a) postęp techniczny i wzrost jakości produktów (np. do nie-dawna nikt nie słyszał o telefonie komórkowym; dzisiejsze radio różni się od radia z lat pięćdziesiątych), a także b) zmiany struktury zakupów (np. kiedy drożeją gruszki, konsumenci przerzucają się na jabłka) sprawiają, iż tradycyjny wskaźnik inflacji przeszacowuje skalę wzrostu kosztów utrzymania. Dlaczego przyczyny (a) i (b) miałyby wywoływać taki skutek?

4.

Tablica informuje o cząstkowych indeksach cen detalicznych i o udziałach wydatków gospodarstw domowych na główne grupy dóbr konsumpcyjnych w całości wydatków gospodarstw domowych w Polsce w 1996 r. (1995 = 100).







Żywność

Napoje alkoholowe

Towary nieżywnościowe

Usługi

Indeksy

118,6

125,4

120,7

120,1

Udziały

39,6%

4,2%

29,8%

26,4%

a) Oblicz zagregowany (syntetyczny) indeks cen detalicznych. Ile wynosiło tempo inflacji w Polsce w 1996 r.? b) Oblicz stopę inflacji dla abstynentów, którzy nie kupują napojów alkoholowych, lecz odpowiednio więcej usług.
5.

Tablica zawiera wskaźniki cen detalicznych w końcu kolejnych miesięcy 1999 i 2000 r. w Hipotecji, gdzie są tylko 3 miesiące: Pierwszy, Drugi i Trzeci.


Miesiąc


1999A

2000A

2000B
Pierwszy

106

103




Drugi

105

102



Trzeci

104

101




A Koniec poprzedniego miesiąca =100.

B Koniec analogicznego miesiąca poprzedniego roku =100.

a) Uzupełnij tablicę, obliczając dla kolejnych miesięcy 2000 r. wskaźnik cen detalicznych, dla którego okresem bazowym jest koniec analogicznego miesiąca poprzedniego roku. Dlaczego wskaźniki w 4. kolumnie są coraz mniejsze? b) O ile wzrosły ceny w Hipotecji w końcu Trzeciego 2000 r. w porównaniu z końcem Trzeciego 1999 r.? c) O ile wzrosły ceny średniorocznie w 2000 r.? (Uwaga: wskaźnik średniorocznego wzrostu cen stanowi średnią arytme-tyczną wszystkich wskaźników, które informują, o ile ceny w końcu danego miesiąca były wyższe od cen w końcu analogicznego miesiąca ubiegłego ro-ku). d) Dlaczego inflacja z pytania (b) jest niższa od inflacji z pytania (c)?

6.

Mieszkańcy Hipotecji konsumują tylko filmy i chleb. Z każdych 10 gdybów 9 wydają na chleb, a 1 na filmy. Tablica informuje o cenach bieżących filmów i chleba, a także o wysokości przeciętnych rocznych dochodów nominalnych w Hipotecji w latach 1990 i 2000. Oblicz: a) wskaźnik zmiany cen detalicznych w Hipotecji. b) wskaźnik dochodów realnych w Hipotecji.


Ceny i dochody w Hipotecji

Dobro

Cena bieżąca (w gb)




1990

2000

Film

2

4

Chleb

3

9

Dochód

450

900

Źródło: „Hypothetian Bulletin of Statistic”, 2000, nr 12, s. 16.

Komentarz:


Odpowiadając na to pytanie, możesz:

a) Ustalić realną wartość 1 gb z 2000 r., wyrażając ją w gdybach z 1990 r., a następnie obliczyć szukany wskaźnik.

b) Posłużyć się wzorem:

indeks zmiany dochodów realnych =

= (indeks zmiany dochodów nominalnych / indeks zmiany cen detalicznych).100.

Jeśli wybierzesz tę drugą metodę, powinieneś być w stanie uzasadnić za-stosowanie tego wzoru...


7.

W styczniu inflacja wyniosła 20%, a w lutym 25% (względem końca stycznia). a) Ile musisz – przeciętnie – zapłacić, aby 1 marca kupić to, co 1 stycznia mogłeś kupić za złotówkę? b) Na jaką część tego, co wtedy mogłeś sobie kupić za złotówkę, mając nadal złotówkę możesz sobie pozwolić 1 marca? c) Co powiesz o: (i) „sile nabywczej” Twojego dochodu z 1 marca, który nie zmienił się od 1 stycznia? Użyj także nazw: (ii) „wartość realna”, (iii) „w cenach stałych z ...” i „w cenach bieżących z ...”.

8.

W pewnym okresie ceny wzrosły przeciętnie o połowę. Uzupełnij następujące zdania: a) Spowodowało to, że realna wartość danej kwoty obniżyła się o ... %. b) Spowodowało to, że wyrażona w cenach stałych z początku tego okresu wartość wyrażonej w cenach bieżących dowolnej kwoty zmalała o ... %. c) Spowodowało to, że zmierzona złotówkami o sile nabywczej z początku tego okresu wartość 10 zł z końca tego okresu wynosi ... zł. d) Spowodowało to, że wyrażona w cenach bieżących wartość koszyka dóbr-reprezentantów wzrosła o ... %.



9.

Zgodnie z umową zawartą 1 maja Twoja pensja (2420 zł) będzie co 2 miesiące indeksowana, tzn. podwyższana tak, aby – mimo inflacji - jej wartość realna zachowała wartość z momentu podpisania umowy. Jest 1 lipca; wskaźniki inflacji w maju i czerwcu wyniosły po 110. a) Podaj realną wartość Twojej niezindeksowanej pensji w złotych z 1 maja. b) Podaj nominalną wartość kwoty pieniądza z 1 lipca, której wartość realna w złotych z 1 maja wynosi 2420 zł. c) Ile złotych podwyżki powinieneś dostać 1 lipca? d) Podaj ogólną zasadę, zgodnie z którą należy zmieniać Twoją płacę, aby – mimo inflacji - jej realna wartość się nie zmieniała.

10.

Pożyczono 5 gb na rok w zamian za wynagrodzenie równe 1 gb. Wynagrodze-nie jest wypłacane w momencie zwrotu pożyczki. a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy? b) A teraz pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewentualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile przewyższa ona kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok? c) Oblicz roczną stopę procentową. d) Tym razem wynagrodzenie jest wypłacane w momencie otrzymania pożyczki; jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy? e) Znowu pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewentualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile przewyższa ona kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok? f) Oblicz roczną stopę procentową.



11. a)

Symbol „i” oznacza stopę procentową; jaki proces opisuje następujący wzór: An = A·(1 + i)n? Odpowiedz szczegółowo. b) Proces, o którym była mowa w podpunkcie (a) sprawił, że kwota A podwoiła się. Zmień wzór z podpunktu (a) w taki sposób, aby opisywał on to zdarzenie. c) Wylicz taką (roczną) stopę procentową, i, przy której dokładnie po 5 latach następuje podwojenie się wkładu bankowego.

12.

Pewna firma wyemitowała obligację; nabywca za rok dostanie 3300, za dwa lata 3630, za 3 lata 3993. Roczna stopa procentowa wynosi 10%; nie ma ryzyka i inflacji. a) Ile należałoby ulokować w banku, aby wejść w posiadanie takiego strumienia dochodów, jak ten, który otrzyma nabywca obligacji (zastosuj dyskontowanie)? b) Ile maksymalnie warto zapłacić za tę obligację? c) Co wspólnego mają ze sobą odpowiedzi na pytania (a) i (b) (odpowiedz jednym zdaniem)? d) A teraz podaj wartość tej obligacji w cenach stałych sprzed dwóch lat.


13.

Wyobraź sobie następujący wykres: na osi poziomej zaznaczamy kolejne miesiące 2000 r., a na osi pionowej – jednocześnie – poziom ceny akcji Computerlandu i wielkość obrotów tymi papierami w tych samych miesiącach na giełdzie w Warszawie. a) Czym ten wykres różni się od wykresu liniowego, o którym była mowa w podręczniku? b) Co wspólnego ma ten wykres z wykresem punktowym?

14.

Hipotecjusz może zainwestować 4000 gb i po 6 miesiącach zyskać 401 gb. Bank of Hypothetia oprocentowuje wkłady procentem składanym przy półrocznej kapitalizacji odsetek. Po roku nominalna wartość wkładu wzrasta o 21%, nie ma ryzyka i inflacji. a) Czy opłaca się inwestować? b) Po roku pojawiła się inflacja (5% na pół roku). Oblicz realną półroczną stopę procentową.

15.

Za 900 gb można kupić weksel, który po trzech latach zostanie wykupiony za 1331 gb. Stopa procentowa równa się 10%. a) Czy warto kupić ten weksel? Dlaczego? b) Jak się okazało, 10% wynosi realna stopa procentowa, zaś tempo inflacji równa się 5%. Czym realna stopa procentowa różni się od nominalnej stopy procentowej? Podaj odpowiedni wzór i oblicz nominalną stopę procentową. c) Jeszcze raz odpowiedz na pytanie, czy warto kupić ten weksel. Uzasadnij odpowiedź.


16.

Pomyśl o modelu, w którym popyt bywalców baru mlecznego „Boston” na „ziemniaki z tłuszczem” (á 0,62 zł) zależy od ich dochodów i ceny dania. a) Załóż, że dochód klientów baru jest stały. Jakiej zależności zapotrzebowania od ceny oczekujesz: dodatniej czy ujemnej? b) Tym razem stała jest cena. Co powiesz o zależności zapotrzebowania od dochodu? c) Spróbuj rozbudować model o dodatkową zmienną wyjaśniającą.

17.

W którym z następujących przypadków chodzi tylko o związek przypadkowy, a w którym o związek przyczynowy? a) Już kilka razy wzrostowi cen samochodów w Polsce towarzyszył spadek liczby kupowanych przez Polaków nowych samochodów. b) Zauważyłem, że liczba bocianów i liczba dzieci, które rodzą się w tej wsi, zmieniają się w tym samym kierunku. c) Kiedy euro jest drogie, import samochodów do Polski maleje. d) Jakim kryterium kierowałeś się, udzielając odpowiedzi? Odpowiedz szczegółowo.



18.

Na czym polegają kłopoty, których przyczyną jest: a) „Problem przypadkowego związku”? b) „Problem odwróconej przyczynowości”? c) „Problem ukrytej zmiennej”? d) Podaj przykłady spowodowanych tymi problemami błędów wyjaś-niania.



Test

Plusami i minusami oznacz prawdziwe i fałszywe warianty odpowiedzi.

1.

Cena masła wzrosła z 80 do 100. W tej sytuacji:



A. Wskaźnik wzrostu ceny masła wynosi 120.

B. Stopa wzrostu ceny masła równa się 20%.

C. Cena wzrosła o 1/4.

D. Stopa wzrostu ceny masła równa się 25%.

2.

Tempo inflacji w marcu wynosiło 10%, a kwietniu wzrosło do 14%. Oznacza to zmianę tego tempa o:



A. 4 punkty procentowe.

B. 4%.


C. 40%.

D. 40 punktów procentowych.

3.

Wskaźnik cen detalicznych:



A. Jest średnią ważoną indeksów zmiany cen głównych grup towarów nabywa-nych przez gospodarstwa domowe.

B. Pozwala ustalić tempo zmiany cen każdego z dóbr wytwarzanych w gospo-darce.

C. Informuje o zmianach kosztów utrzymania ludności.

D. Może się zmienić pod wpływem zmiany struktury wydatków gospodarstw do-mowych.

4.

Wzrost cen o ⅓ i spadek cen o ⅓ powodują – ceteris paribus – że, odpowiednio, wartość realna dochodu Hipotecjusza, który jest przeciętnym konsumentem:



A. Maleje o ¼ i rośnie o ⅓.

B. Maleje o ¼ i rośnie o ½.

C. Maleje o ⅓ i rośnie o ⅓.

D. Maleje o ⅓ i rośnie o ½.

5.

Pożyczono 4 na rok w zamian za wynagrodzenie równe 1. Wynagrodzenie jest wypłacane w momencie otrzymania pożyczki. W tej sytuacji roczna stopa procen-towa wynosi:



A. 0,25.

B. Więcej niż 1/4.

C. 0,(3).

D. Mniej niż 1/3.

6.

Działa procent składany; obowiązuje półroczna kapitalizacja odsetek; nie ma in-flacji. Po roku wartość lokaty bankowej wzrasta o 69%. W tej sytuacji półroczna stopa procentowa wynosi:



A. 31%. B. 32%. C. 33%. D. 34%.

7.


Model ekonomiczny:

A. Jest uproszczonym obrazem gospodarowania.

B. Powstaje m. in. dzięki obserwacji gospodarowania.

C. Opisuje tylko nieliniowe zależności zmiennych ekonomicznych.

D. Opisuje wszystkie czynniki, które wpływają na badane zjawisko.

8.


„Przyczyną ubóstwa mieszkańców Konga są ich niskie płace. To one sprawiają, że przeciętny mieszkaniec Konga może sobie kupić o wiele mniej niż przeciętny Amerykanin.” Autor tej wypowiedzi:

A. Pomylił związek przypadkowy ze związkiem przyczynowym.

B. Popełnił błąd „odwróconej przyczynowości”.

C. Nie zwrócił uwagi na „ukrytą zmienną”.

D. Pomylił procenty z punktami procentowymi.

9.


Związek przyczynowy:

A. Oznacza to samo co związek przypadkowy.

B. Może zachodzić w przypadku zależności liniowych.

C. Zawsze trwa dłużej od związku przypadkowego.



D. Nie występuje w przypadku zjawisk dotyczących wielkich grup społecznych.






Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©kagiz.org 2016
rəhbərliyinə müraciət