Ana səhifə

Przewodnik: ochrona domen internetowych Spis treści: Wstęp


Yüklə 133.81 Kb.
səhifə1/3
tarix04.06.2016
ölçüsü133.81 Kb.
  1   2   3






Przewodnik: ochrona domen internetowych
Spis treści:


  1. Wstęp

W obecnej dobie rozwoju Internetu posiadanie strony internetowej, stanowiącej jeden ze sposobów komunikacji z klientem oraz narzędzie promocji i reklamy towarów i usług, jest niezbędnym elementem działalności przedsiębiorców. Z tego względu coraz większego znaczenia nabierają składające się na treść adresu WWW nazwy domen internetowych, nierzadko zawierające w sobie firmy i oznaczenia przedsiębiorstw, w tym znaki towarowe. Skutkiem tego w dzisiejszych czasach, do naruszenia praw do tych oznaczeń wyróżniających może dojść nie tylko w rzeczywistym obrocie gospodarczym, ale również w wirtualnym świcie handlowym.


Z uwagi na brak szczególnej regulacji prawnej w zakresie nazw domen internetowych, ochrony tego rodzaju oznaczeń należy poszukiwać głównie na gruncie dwóch poniższych aktów prawnych:

  1. ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2003r. Nr 119 poz. 1117, z póz. zm., dalej: ustawa Prawo własności przemysłowej),

  2. ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2003r. Nr 153 poz. 1503, z póz. zm., dalej: ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji),


Ważne: niektóre naruszenia domen internetowych o charakterze znaków towarowych lub zawierających w nazwie takie oznaczenia odróżniające mogą pociągać za sobą odpowiedzialność administracyjną, a nawet karną.
Niniejsze opracowanie przedstawia najważniejsze informacje dotyczące zakresu i ochrony znaków towarowych oraz domen internetowych zarejestrowanych w charakterze znaku towarowego, bądź zawierajaćych w swej nazwie takie oznaczenie odróżniającego.


  1. Pojęcie domeny internetowej

Komputery podłączone do Internetu, aby mogły się ze sobą komunikować, muszą być jednoznacznie identyfikowane. W tym celu każde z urządzeń posiada swój własny, niepowtarzalny numeryczny adres (IP), pozwalający w sposób niewątpliwy określić dany komputer w sieci. Adres ten stanowi zestawienie 4 jedno-, dwu- lub trzycyfrowych liczb od 0 do 255 oddzielonych od siebie kropkami i przykładowo może mieć następującą postać: 12.123.59.71. Zapamiętywanie adresów internetowych w takiej postaci mogłoby przysparzać użytkownikom Internetu wiele problemów. Dlatego powstał pomysł zastąpienia ich nazwami domen internetowych, składającymi się ze słów, ich skrótów, pojedynczych liter bądź cyfr. Mogą one zawierać zwroty czy nazwy pozbawione jakiegokolwiek znaczenia, ale najczęściej umieszczane są w ich treści nazwy przedsiębiorstw czy organizacji. Taki adres gwarantuje, że przeciętny użytkownik sieci, a jednocześnie potencjalny klient, przy poszukiwaniu witryny internetowej konkretnej firmy, intuicyjnie wpisze w wyszukiwarkę adres zawierający znane dla niego oznaczenie, kojarzone z tym właśnie podmiotem.

Warto zauważyć, że domeną często nazywa się cały adres internetowy, na przykład www.lodzkie.pl, jednak inni odnoszą to pojęcie wyłącznie do jego części z pominięciem prefiksu www, czyli do lodzkie.pl.


  1. Rodzaje domen internetowych

Każda nazwa domeny internetowej składa się z domen określonych poziomów oddzielonych od siebie kropkami, np.: adres strony internetowej Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi – www.uw.lodz.pl składa się z domen trzech poziomów.


Najwyżej w hierarchii znajdują się domeny pierwszego stopnia:

  1. domeny krajowe - oznaczają kraj, w którym domena została zarejestrowana i składają się z dwóch liter przyporządkowanych do konkretnego państwa (np. .pl dla Polski, .jp dla Japonii, .fr dla Francji, .mx dla Meksyku).

Jest także jedna szczególna domena krajowa o wymiarze ogólnoeuropejskim - domena .eu - przeznaczona dla obywateli, instytucji i przedsiębiorstw działających na terytorium Unii Europejskiej.

  1. domeny rodzajowe - związane są z charakterem podmiotu rejestrującego konkretny adres internetowy (np. .com dla przedsiębiorstw komercyjnych, .edu dla instytucji edukacyjnych, w szczególności szkół wyższych, .gov dla agencji, departamentów i instytucji rządowych oraz ustawodawczych, .info dostępna bez ograniczeń, dla wszystkich użytkowników Internetu). Domeny rodzajowe mogą też występować w drugim stopniu w stosunku do domen krajowych, czyli przykładowo jako .museum.br.

Kolejno umieszczane są domeny stopnia drugiego. Istnieją ograniczenia techniczne w zakresie ich rejestracji: mogą składać się wyłącznie z liter (w tym od niedawna z polskich znaków takich jak: ą, ę, ł, ć, ś, itp.), cyfr i znaku myślnika, i nie można w nich umieścić tylko samych cyfr, a także myślnika na ich początku lub końcu. Łączna długość zastosowanych znaków nie może przekroczyć 24. Poza tym, mogą być swobodnie wybierane przez podmiot zgłaszający je do rejestracji i występować w następujących konfiguracjach:



  1. wraz z jedną z domen rodzajowych (np.: nazwa.com, nazwa.edu);

  2. wraz z jedną z domen krajowych - domena ogólnokrajowa (np.: nazwa.fr, nazwa.pl);

  3. jako domena regionalna, wskazująca na powiązanie podmiotu z określonym miastem, regionem, stanem, prowincją, landem czy województwem (np.: nazwa.london.uk, nazwa.lodzkie.pl);

  4. jako domena funkcjonalna, określająca rodzaj działalności prowadzonej przez dany podmiot (np.: nazwa.sklep.pl, nazwa.nieruchomosci.pl).

Następne w hierarchii są domeny trzeciego stopnia. Ta część adresu internetowego może zawierać całkowicie dowolne określenia, a w szczególności nazwę przedsiębiorstwa lub znak towarowy. Takie domeny internetowe łatwo zapadają w pamięci potencjalnych klientów oraz przyczyniają się do zwiększenia zysków i przynoszą korzyści dla firm. Z drugiej jednak strony to właśnie ta część adresu WWW może naruszać swoją treścią prawa podmiotów uprawnionych np. do znaków towarowych i wywoływać na tym tle konflikty i spory.




  1. System rejestracji nazw domen internetowych

Międzynarodową organizacją odpowiedzialną za nadzór techniczny nad funkcjonowaniem Internetu i systemem domen internetowych jest ICANN. Do kompetencji tej instytucji należy przede wszystkim kwestia tworzenia nowych domen internetowych, a także koordynacja polityki w zakresie ich przydzielania. Bezpośrednim zarządzaniem i administrowaniem systemem domen internetowych zajmuje się organizacja IANA. Jednakże ustalanie szczegółowych zasad rejestracji i utrzymywania domen krajowych pozostawione jest rejestratorom krajowym. Możliwość bycia rejestratorem uzależniona jest od wpisu do tzw. bazy WHOIS. Rejestratorami krajowymi mogą być jednostki posiadające rozmaite formy organizacyjne. Przykładowo mogą to być: organizacje rządowe, jak w Finlandii - THK, przedsiębiorstwa prywatne, jak w Niemczech – DENIC, fundacje, jak w Holandii SIDN, uniwersytety lub instytuty naukowe, jak we Włoszech – IT-NIC, instytuty badawczo-rozwojowe, jak w Polsce – NASK (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa). Wszystkie te instytucje działają niezależnie od siebie na poziomie międzynarodowym i w związku z tym prowadzą zróżnicowaną politykę przydzielania domen oraz stosują rozmaite zasady rejestrowania nazw domen internetowych.


Sama rejestracja domeny jest czynnością techniczną polegającą na przypisaniu nazwy domenowej do numerycznego adresu danego komputera. Rejestracja może zostać dokonana bezpośrednio przez rejestratora krajowego lub poprzez pośrednika (w Polsce przykładowo home.pl sp. j.) na podstawie umowy, wyjątkowo w niektórych krajach w drodze czynności administracyjno-prawnych.
Ważne: w Polsce każdy może zgłosić rejestratorowi ofertę zawarcia umowy o rejestrację i utrzymywanie domeny internetowej. Przy składaniu oferty należy jedynie złożyć zapewnienie, że dane zawarte w nazwie domeny internetowej są prawidłowe i nie naruszają jakichkolwiek praw osób trzecich lub przepisów prawa.
Ważne: NASK nie bada, czy abonent zawierając umowę nie narusza prawa osób trzecich lub przepisów prawa.
Ważne: rejestracja nazw domen internetowych oparta jest o zasadę „kto pierwszy, ten lepszy”, co w praktyce oznacza, iż na całym świecie nie ma dwóch takich samych domen internetowych.


  1. Prawo z rejestracji i charakter prawny domeny internetowej

Rejestracja domeny internetowej powoduje powstanie tylko umownych praw i obowiązków rejestratora i abonenta wynikających z umowy o rejestrację i utrzymywanie domeny internetowej. Nie tworzy jednak po stronie właściciela nazwy domeny prawa do żądania zaprzestania wykorzystywania jej elementów przez inne podmioty. Prawo z rejestracji domeny internetowej nie jest bowiem wprost objęte regulacją żadnej ustawy krajowej czy innego aktu prawa unijnego bądź międzynarodowego. Podejmując próbę określenia charakteru prawnego domeny internetowej warto więc, z uwagi na brak w tej kwestii ugruntowanych orzeczeń sądów polskich, sięgnąć do praktyki innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Niektóre sądy, pomimo braku podstaw ustawowych, kwalifikują prawo z rejestracji nazwy domenowej jako samoistne prawo własności przemysłowej, podobne do patentu czy prawa ochronnego na znak towarowy. Inne organy orzekające stoją na stanowisku, że bezwzględnie prawu z rejestracji domeny internetowej nie można przyznać takiego charakteru. Te rozbieżności wskazują na to, iż można się spodziewać, że w niedalekiej przyszłości omawiane zagadnienie zostanie jednoznacznie rozstrzygnięte przez ustawodawcę.


Ważne: obecnie jedyną regulacją prawną, na którą mógłby się powołać w celu ochrony prawa z rejestracji nazwy domeny internetowej jej właściciel, to ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.


  1. Domena internetowa jako znak towarowy

Domena internetowa jest oznaczeniem stosunkowo nowym i nie odpowiada żadnemu z istniejących w obrocie gospodarczym oznaczeń wyróżniających przedsiębiorstwa np. nazwie czy znakowi towarowemu. Z uwagi jednak na szybki rozwój Internetu, coraz częściej adresy WWW służą do identyfikowania i reklamowania podmiotów gospodarczych oraz towarów lub usług na rynku, i w związku z tym zaczynają pełnić takie same funkcje jak tradycyjne oznaczenia przedsiębiorców. Aby zapewnić, im ochronę prawną silniejszą niż wynikająca z samej tylko umowy o rejestrację domeny internetowej, dysponent nazwy domeny może zarejestrować ją w Urzędzie Patentowym Rzeczpospolitej Polskiej w charakterze słownego znaku towarowego. Musi ona jednak spełniać definicję znaku towarowego oraz przesłanki rejestracji wskazane w ustawie Prawo własności przemysłowej, w szczególności musi posiadać zdolność odróżniającą.


Ważne: znakiem towarowym może być każde oznaczenie (także wyraz), które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.
Zgłoszenie do rejestracji oznaczenia np. www.bialezeby.pl jako znaku towarowego dla pasty do zębów, powinno być tak samo oceniane jak zgłoszenie oznaczenia słownego "białe zęby" w tej kategorii, gdyż ani "www", ani również ".pl" nie są elementami wyróżniającymi znaku.
Poprzez zarejestrowanie nazwy domeny internetowej w charakterze znaku towarowego, abonent nabywa:

1) prawo wyłącznego używania takiego oznaczenia w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczpospolitej Polskiej,

2) możliwość ochrony jej przed bezprawnymi naruszeniami przez osoby trzecie i nieuczciwych konkurentów.

Ważne: ochronie podlegać nie będzie domena internetowa jako taka, lecz zarejestrowany znak towarowy w postaci adresu WWW.


  1. Rodzaje naruszeń prawa ochronnego na znak towarowy w wyniku rejestracji i używania domen internetowych

W ostatnich latach przedsiębiorcy czynią duże nakłady na marketing, reklamę oraz prezentowanie swoich towarów czy usług w Internecie. W związku z tym potrzeba ochrony ich znaków towarowych w sieci stała się oczywista i konieczna. Pomimo, że niektóre przedsiębiorstwa przez wiele lat budują swój wizerunek, tworzą logo czy oznaczenie je charakteryzujące, wypracowują reputację, aby stać się firmami dobrze znanymi, słynącymi z wysokiej jakości produktów, konkurenci chcąc to wykorzystać przykładowo rejestrują nazwy domen internetowych, zawierające cudze znaki towarowe czy nazwy firmowe. Użycie znaku w taki sposób zwraca uwagę użytkowników Internetu na daną stronę, sugerując im, że oferowane lub reklamowane na niej towary pochodzą od kogoś uprawnionego.




    1. Cybersquatting

Słowo cybersquatting pochodzi z języka angielskiego i składa się z dwóch wyrazów: cyber odnoszącego się do się do komputerów i Internetu oraz squatting oznaczającego nielegalne objęcie czyjejś ziemi bądź dzikie osadnictwo. Zjawisko to określane jest również mianem cyberpiracy, domain name piracy albo domain name grabbing. Polskie tłumaczenie tych terminów to piractwo domenowe, przechwytywanie domen czy też zajęcie nazwy domeny.


Najczęściej cybersquatting definiowany jest jako proceder polegający na celowej rejestracji kilku lub kilkunastu domen internetowych zawierających cudze, renomowane znaki towarowe lub ich elementy wyłącznie w celu późniejszego odsprzedania ich właścicielom wykorzystanych oznaczeń bądź ich konkurentom. Cybersquatter, czyli osoba dopuszczająca się opisanego nadużycia, wykupuje domeny zawierające zarejestrowane znaki towarowe, najczęściej blokując tym działaniem ich nabycie przez uprawnionych z prawa ochronnego. Następnie oferuje właścicielom oznaczeń bądź innym osobom zainteresowanym odkupienie prawa do tych domen za kwoty pieniężne znacznie przekraczające koszty samej rejestracji. Pirat domenowy prawie nigdy nie zamierza używać zarejestrowanych przez siebie adresów, a jego jedynym celem jest osiągnięcie jak największej korzyści.
Czasami określenie cybersquatter jest odnoszone do podmiotu, który wykorzystuje renomowane znaki towarowe w nazwach adresów internetowych wyłącznie w celu przekierowania użytkowników sieci na swoją stronę WWW zamiast na witrynę uprawnionego do zarejestrowanego oznaczenia. Odbiorca będąc świadomym, jaką stronę odwiedza (gdyż wpisał odpowiedni adres WWW), może zostać wprowadzony w błędne przekonanie, że oferowane na danej stronie produkty pochodzą od właściciela znaku towarowego służącego jako identyfikator strony.

Bez względu jednak na różnice w definiowaniu pojęcia cybersquattingu, podstawowym problemem związanym z tym zjawiskiem jest bezprawne naruszanie przez pirata domenowego czyjegoś prawa wyłącznego do znaku towarowego.




    1. Typosquatting

Kolejną formą naruszenia prawa do znaku towarowego poprzez rejestrację domeny interntowej jest zachowanie zwane typosquattingiem. Polega on na rejestrowaniu i używaniu domen internetowych, w których treści znajdują się znaki towarowe podobne lub zawierające drobną różnicę ortograficzną, pisarską czy przystankową, przez osoby, które nie są uprawnione do korzystania z tych oznaczeń. Zjawisko to opiera się na założeniu, że użytkownicy Internetu stosunkowo często przy wpisywaniu adresów stron WWW popełniają błędy. Przykładowo omyłką w pisowni może być mercedess.com zamiast mercedes.com, bądź plyaboy.com zamiast playboy.com. Typosquatting służy więc wychwytywaniu osób korzystających z sieci robiących takie błędy i ściągnięciu ich na witrynę naruszyciela. Podmiot wykorzystujący zmodyfikowaną wersję, najczęściej dobrze znanego i renomowanego znaku towarowego jest z reguły przedsiębiorcą oferującym produkty tego samego bądź bardzo zbliżonego rodzaju do towarów lub usług sprzedawanych przez uprawnionego do danego oznaczenia. Odbiorcy mogą zatem zostać bardzo łatwo wprowadzeni w błąd co do pochodzenia prezentowanych na stronie produktów.


Inną metodą osiągnięcia korzyści z zarejestrowania nazwy domeny internetowej, zawierającej zmodyfikowaną wersję cudzego znaku towarowego, jest oferowanie jej do sprzedaży właścicielowi oznaczenia w zamian za znaczną sumę pieniężną. Uprawniony z prawa ochronnego może być zainteresowany nabyciem takiej domeny z chęci odzyskania kontroli nad sposobem używania jego znaku towarowego w Internecie.
W przypadku tego procederu również dochodzi do rejestracji nazwy domeny w złej wierze oraz do nielegalnego posłużenia się cudzym znakiem towarowym, a co za tym idzie do naruszenia prawa z rejestracji tego oznaczenia.


    1. Domeny internetowe ośmieszające lub oczerniające znaki towarowe

Nieco innym sposobem nieuczciwego posługiwania się czyimiś znakiem towarowym jest jego rejestracja w nazwie domeny internetowej w połączeniu z innymi słowami. Możliwość ta wykorzystywana jest przez podmioty, które mają zamiar przedstawienia określonego oznaczenia odróżniającego w negatywnym świetle. Umieszczają one zatem w adresie domenowym obok nazwy znaku, wyraz lub określenie, które może być uznane za obelżywe, ośmieszające lub obniżające renomę tego oznaczenia.



Przykład: domeny składające się ze znaku towarowego oraz angielskiego słowa sucks, jak wal-martsucks.com czy verizonsucks.com. Wyraz sucks używany jest wyłącznie w języku potocznym oraz w negatywnym kontekście na określenie niskiej jakości lub złej sytuacji.

Ta forma naruszeń znaku towarowego ma swoje źródło w praktyce rejestracji tego typu domen internetowych przez klientów niezadowolonych z usług określonego przedsiębiorcy albo zwolnionych przez ten podmiot pracowników, wyrażających w ten sposób swoje niezadowolenie. Jednakże dość szybko zaczęto rejestrować adresy domenowe ośmieszające znaki towarowe na rzecz podmiotów prowadzących działalność konkurencyjną w stosunku do właścicieli chronionych oznaczeń. Celem takich zachowań jest obniżenie renomy wykorzystywanego znaku, a także zniechęcenie potencjalnych odbiorców do oferty przedsiębiorcy uprawnionego z rejestracji oznaczenia. Ponadto proceder ten, tak samo jak dwa poprzednie przypadki nielegalnego posługiwania się cudzym znakiem towarowym w sieci, stosowany jest do uzyskania znacznej korzyści finansowej w wyniku odsprzedaży prawa do korzystania z domeny właścicielowi znaku towarowego.




  1. Ochrona znaków towarowych, w tym domen internetowych zarejestrowanych w charakterze znaku towarowego, przed naruszeniami w świetle ustawy Prawo własności przemysłowej

Właścicielowi zarejestrowanego znaku towarowego, w tym domeny internetowej zarejestrowanej w takim charakterze, przysługuje szereg pozytywnych uprawnień do czynienia użytku ze swojego oznaczenia odróżniającego. Jednakże ma on również możliwość zakazania posługiwania się jego znakiem wszelkim osobom trzecim, które bezprawnie naruszają to oznaczenie w celu wprowadzania klienteli w błąd co do źródła pochodzenia określonych produktów i czerpania korzyści dla siebie.


Naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy polega na bezprawnym używaniu w obrocie gospodarczym:

  1. znaku identycznego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do identycznych towarów – reprodukcja lub podwójna identyczność;  

  2. (705)znaku identycznego lub podobnego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem towarowym zarejestrowanym - imitacja

  3. znaku identycznego lub podobnego do renomowanego znaku towarowego, zarejestrowanego w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, jeżeli takie używanie może przynieść używającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

Naruszenie znaku towarowego może nastąpić:



  1. w granicach specjalizacji (podobieństwa), tzn. w stosunku do towarów i oznaczeń identycznych lub podobnych do tych wskazanych w Urzędzie Patentowym RP,

  2. poza granicami specjalizacji (podobieństwa), a zatem niezależnie od rodzaju produktów, dla których znak jest zarejestrowany i używany.




    1. Naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy w granicach specjalizacji

Przesłanki naruszenia prawa do znaku towarowego w granicach specjalizacji, czy też inaczej podobieństwa, są następujące:



    1. istnienie prawa ochronnego na znak towarowy wynikającego z jego rejestracji,

    2. używanie znaku towarowego na terytorium Polski,

    3. używanie znaku towarowego w obrocie gospodarczym,

    4. bezprawność używania,

    5. identyczność lub podobieństwo znaków,

    6. identyczność lub podobieństwo towarów lub usług,

    7. ryzyko wprowadzenia w błąd (nie jest wymagane w przypadku reprodukcji!).




      1. Reprodukcja

Stwierdzenie naruszenia wyłącznego prawa ochronnego na znak towarowy wymaga jedynie wykazania podwójnej identyczności (znaku i towarów lub usług), nie ma konieczności dowodzenia istnienia ryzyka pomyłki co do pochodzenia oznaczonych produktów. Ochrona uprawnionego jest w tym przypadku bezwzględna i uzależniona od jedynej przesłanki, jaką jest bezprawność używania cudzego oznaczenia odróżniającego.




      1. Imitacja

Imitacja może wystąpić w jednej z 3 sytuacji:



  1. użycia wiernie odtworzonego znaku towarowego dla oznaczenia produktów podobnych do zarejestrowanych;

  2. użycia zmodyfikowanej postaci znaku towarowego dla oznaczenia produktów takich samych jak zarejestrowane;

  3. użycia zmodyfikowanej postaci znaku towarowego dla oznaczenia produktów podobnych do zarejestrowanych.

W każdym z przypadków 1) – 3) dla stwierdzenia naruszenia prawa do znaku towarowego niezbędne będzie wykazanie bezprawności używania oraz niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów lub usług.


      1. Bezprawność używania

        1. Bezprawność

Pojęcie bezprawności zostało określone na płaszczyźnie prawa cywilnego i oznacza niezgodność czyjegoś zachowania z szeroko pojmowanym porządkiem prawnym, czyli zarówno z nakazami i zakazami określonymi w przepisach prawa, jak i z wszelkimi regułami uczciwego postępowania. Na gruncie prawa znaków towarowych osoba trzecia działa bezprawnie, gdy bez tytułu prawnego bądź zgody uprawnionego (np. w formie licencji na znak) wkracza w sferę wyłączności wynikającą z prawa podmiotowego do danego oznaczenia odróżniającego, np. rejestruje na swoją rzecz i używa w celach handlowych w Internecie domenę internetową zawierającą w swej treści cudzy znak towarowy.



  1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©kagiz.org 2016
rəhbərliyinə müraciət