Ana səhifə

2/5 DÜzlemsel harekette doğal koordinatlar normal ve Teğetsel Koordinatlar (n-t)


Yüklə 11.14 Kb.
tarix22.06.2016
ölçüsü11.14 Kb.
2/5 DÜZLEMSEL HAREKETTE DOĞAL KOORDİNATLAR

Normal ve Teğetsel Koordinatlar (n-t) (Normal and tangential coordinates)
Eğrisel harekette çok sık kullanılan tanımlardan biri de yörünge değişkenlerini içerir. Bunlar, hareketin herbir anı için ele alınan biri yörüngeye teğet diğeri ona dik iki koordinat eksenidir. Eğrisel hareketin doğal bir tanımıdırlar ve parçacıkla beraber hareket ederler. Bu nedenle konum vektörüne gerek duyulmaz. Hız herhangi harekette daima yörüngeye teğettir. İvme de genellikle yörüngeye ne teğet ne de teğete diktir. Doğal koordinatlarda genel olarak herhangi bir yönde olan parçacığın ivmesi biri o noktadaki teğet doğrultusunda (at=ivmenin teğetsel bileşeni) diğeri de aynı noktada teğete, yani hıza dik (an=ivmenin normal bileşeni) olmak üzere iki bileşene ayırarak incelenir. Daima hız doğrultusunda olan teğetsel bileşen, hız artıyorsa (+), azalıyorsa () alınır. Teğetsel bileşen hızın şiddetindeki değişimin sonucudur. Normal bileşen ise sözkonusu noktada yörüngeye en iyi uyan çemberin merkezine yöneliktir. İvmenin normal bileşeninin yönü merkeze yönelik (+) alınır.
ds=d  radyan cinsiden
'daki değişim ihmal edilir.
HIZ :

İVME:




nin yönü ise ile verilirse =d

Bu şekilde,

an: hızın yönündeki değişim

at: hızın şiddetindeki değişim

Eğrilik Yarıçapı (Radius of Curvature): eğer y=f(x) şeklinde verilmişse.

an her zaman eğrilik yarıçapının merkezine yöneliktir.

Buna karşın at hızın artıp azalmasına bağlı olarak (+) veya () t yönünde olabilir.


an’ nin sıfır olabilmesi için parçacığın ya bir dönüm veya büküm noktasından geçmesi veya yörünge eğrisinin geçici de olsa bir düz doğruya dönüşmesi gerekir ki böyle an ifadesindeki  sonsuza gider. olur. an’ nin ’ya bağlı değişimi dizaynda kesinlikle gözönüne alınması gereken önemli bir parametredir. Dizaynda ani yol değişimlerinden kaçınılması gerekir. Uçak kanatlarının profillerinde, demiryolu kurbalarında ve yürek ya da kam mekanizmalarında bu ilkeye uyulur.


Parçacığın dairesel hareketinin doğal koordinatlara uyarlanışı:


=r=sabit



(Açısal hız-Angular velocity)

(Açısal ivme-Angular acceleration)





Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©kagiz.org 2016
rəhbərliyinə müraciət